Cataract: hoe ver staan we?

Félicienne

Cataract: hoe ver staan we?

Wereldwijd leven 253 miljoen mensen met een visuele beperking. 36 miljoen onder hen zijn blind. 217 miljoen zijn slechtziend. Cataract is één van de belangrijkste oorzaken van vermijdbare blindheid en slechtziendheid. Een ziekte die maar liefst 14 miljoen mensen treft.

Cataract of staar is een vertroebeling van de ooglens die de doorgang van licht belemmert. Over het algemeen is staar leeftijdsgebonden. Bij kinderen komt het vaker congenitaal voor als gevolg van een gebrek aan zwangerschapsopvolging. Een moeder die bijvoorbeeld rubella heeft tijdens de zwangerschap, loopt veel kans om een kind met aangeboren cataract op de wereld te zetten. Een andere belangrijke oorzaak van cataract bij kinderen is oogtrauma.

In Afrika lijden meer dan de helft van de kinderen met een visuele beperking aan cataract.

Nochtans kan een oogarts deze ziekte behandelen met een relatief eenvoudige operatie. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)  is het de meest kosteneffectieve gezondheidsinterventie. In Westerse landen wordt zo goed als iedereen geopereerd, vóór ze blind zijn.

Toegang tot gespecialiseerde oogzorg is helaas niet voor iedereen weggelegd. In ontwikkelingslanden hebben veel mensen met visuele problemen geen toegang tot aangepaste medische zorg.

Een situatie die vaak het gevolg is van angst of bijgeloof. Dit is voornamelijk te wijten aan gebrekkige kennis over oogziekten. Bovendien is er een nijpend tekort aan gespecialiseerd medisch personeel en infrastructuur.

Vele mensen gaan dan ook ten rade bij de lokale medecijnman in plaats van bij een arts. Die schrijft dan zogenoemde “wondermiddelen” voor, die eerder schadelijk zijn voor hun gezondheid. Bovendien leven velen onder hen in erbarmelijke hygiënische omstandigheden, wat vlot herstel vaak in de weg staat.

Oogproblemen hebben een grote impact op de hele familie. De meeste blinde of slechtziende mensen zijn niet in staat om te werken. Hierdoor vormen ze een last voor de famille. Bovendien kunnen ze niet bijdragen aan het levensonderhoud van hun gezin. Vaak moeten kinderen en kleinkinderen zorgen voor de blinde ouder of grootouder, waardoor ze niet naar school kunnen.

In sommige gevallen verstoot de gemeenschap deze mensen en worden ze aan hun lot overgelaten. De gemeenschapsleden beschouwen hen als ‘behekst’. Het aantal sterfgevallen van kinderen met een beperking in ontwikkelingslanden leven is torenhoog.

Actie van Licht voor de Wereld

De strijd tegen blindheid, en meer in het bijzonder kinderblindheid, is een prioriteit voor Licht voor de Wereld. We werken samen met lokale partners en steunen de volgende oogziekenhuizen (zie kaart) :

 

Lokale oogartsen redden jaarlijks het zicht van zo’n 20.000 mensen, waarvan 3.000 kinderen. Wij steunen onze partners financieel, technisch en organisatorisch. Alleen zo kunnen zij de beste dienstverlening garanderen aan hun patiënten.

Licht voor de Wereld wil oogzorg ter plaatse toegankelijk maken voor kwetsbare bevolkingsgroepen. Gemeenschapswerkers, verbonden aan de oogziekenhuizen, sporen kinderen en volwassenen met een visuele beperking zo vroeg mogelijk op. Ze sensibiliseren de gemeenschap over blindheid en oogzorg.

Wij zorgen voor kwaliteitsvolle medische apparatuur in de oogziekenhuizen. Ons lokaal medisch en administratief personeel krijgt intensieve opleidingen. Zij zorgen voor behandelingen door operaties of geneesmiddelen en visuele therapie.

Getuigenis: Felicienne kan weer zien

Felicienne Kibange is 63 en woont in Lubumbashi  in de provincie Haut-Katanga, Congo. Haar man stierf op jonge leeftijd en zij moest vijf kinderen alleen grootbrengen.

Tien jaar geleden begon haar zicht achteruit te gaan. Eerst werd alles wazig voor haar ene oog. Het andere oog volgde al snel. Vandaag is Felicienne zo goed als helemaal blind.

Zij vindt deze situatie echt ondraaglijk. “Ik kan het huis niet meer uit,” vertelt zij, “omdat ik de kuilen en hobbels in de weg niet meer zie en zou kunnen vallen.”

Nu kan zij ook de huishoudelijke taken niet meer. Elke beweging is een uitdaging. Ze moet op de steun van haar dochter rekenen die haar in huis genomen heeft.

Door haar zeer slecht zicht kan Felicienne bovendien geen boeken meer lezen. Iets wat zij heel graag doet en erg mist.

Tijdens een kerkdienst in haar buurt komt ze in contact met een gemeenschapswerker van het Sainte Yvonne oogziekenhuis. Hij informeert de parochianen over oogziektes. Felicienne twijfelt geen seconde. Ze gaat naar het Sainte Yvonne oogziekenhuis.

In dit partnerziekenhuis van Licht voor de Wereld (sinds 2009) stelt dokter Tambwe, onze plaatselijke oogarts, cataract vast aan Felicienne’s beide ogen.

Grootmoeder Felicienne heeft helemaal geen schrik voor de operatie en verklaart: “Ik heb er alle vertrouwen in dat alles goed zal verlopen.

De ochtend na de operatie  verwijdert de dokter het oogverband. Met een brede glimlach op het gezicht, zegt ze: “Ik zal opnieuw boeken in het Swahili kunnen lezen!

Vele mensen in Congo zijn, net zoals Felicienne, onnodig blind. Ze hebben vaak geen toegang tot oogzorg. Toch zijn er oplossingen.

Doe een gift aan Licht voor de Wereld. Wij rekenen op jouw steun!