Maman Sorcière

Mwene Chabu

Maman Sorcière

In het binnenland van Congo, in de Sankuru-regio, is er bijzonder weinig oogzorg te vinden. Mensen zijn er volledig afhankelijk van oogarts Richard Hardi. Één of twee keer per jaar trekt hij op veldmissie om er de meest geïsoleerde mensen te helpen. Vanuit zijn ziekenhuis in Mbuji Mayi neemt hij al het nodige materiaal mee: een operatiemicroscoop, lenzen, generator, brillen,… Met de jeep reizen hij en z’n team twee dagen lang over erbarmelijke wegen naar het kleine provinciestadje Lusambo. Hier zal hij twee weken blijven om patiënten te onderzoeken en opereren.

Van heinde en ver komen ze, de blinde en slechtziende inwoners van de Sankuru. Al weken op voorhand kondigen gemeenschapswerkers dokter Hardi’s komst aan. ‘Le docteur Miracle’ is op weg…  Mweme Chabu, een jonge vrouw met twee kinderen, is één van de patiënten, die hem opwacht. Ze is volledig blind en ziet er niet goed uit. Graatmager, onverzorgd en volledig afhankelijk van haar dochter van tien jaar. Op haar arm zit haar zoon, een peuter, onbedaarlijk te wenen.

“Enkele jaren geleden begon ik mist voor mijn ogen te zien. Mijn zicht werd erg troebel tot ik uiteindelijk niets meer zag. Nu ben ik hulpeloos. Ik kan niet meer voor mezelf zorgen.

Mweme Chabu & family Mweme Chabu

Mweme en haar kinderen net voor de operatie van haar tweede oog. De cataract is duidelijk zichtbaar.

Al snel wordt duidelijk dat de situatie van Mweme en haar kinderen erg moeilijk is. “Ik ben verbannen uit mijn dorp. Mijn buren geloven dat ik mijn ogen verkocht heb aan de hekserij. Ze noemen mij ‘Maman Sorcière’. Maar ik ben geen heks. Ik heb alleen ontzettend veel pech gehad. Iedereen keerde zich tegen mij toen ik alle zicht verloor. Mijn man heeft me verlaten. De dorpelingen verbannen me wat later uit het dorp. ”

Mweme’s verhaal toont duidelijk aan dat er nog heel veel onwetendheid en bijgeloof is rond blindheid in Afrika. Informatie verspreiden over de oorzaken van blindheid en mogelijke behandelingen is daarom erg belangrijk.

Médard, een gespecialiseerde oogverpleger, is hier heel goed in. Hij woont zelf in Lusambo en vaart vaak de Sankuru rivier af om mensen met oogproblemen aan te spreken. De verpleger raadt iedereen aan om op consulatie bij dr. Hardi te komen als hij in de streek is. Tijdens één van zijn sensibiliseringsrondes ontmoet hij Mweme Chabu en haar kinderen. “Ze waren aan het bedelen langs de weg. Ik zag onmiddellijk hun slechte leefomstandigheden. Een moeder die niet voor haar eigen kinderen kan zorgen, dat is pijnlijk om te zien,” vertelt Médard. Hij neemt het gezin in de pirogue mee naar het ziekenhuis in Lusambo waar enkele dagen later dokter Hardi en zijn team toekomen.

Mweme Chabu & daughter

Mweme en haar dochter net na de operatie.

Mweme’s dochter neemt haar mama voorzichtig bij de hand en brengt haar naar de tijdelijke consultatieruimte van de oogarts. Hij stelt cataract in haar beide ogen vast. De lenzen in haar ogen zijn zo troebel dat ze enkel nog wat licht van donker kan onderscheiden.

De volgende dag al zit Mweme klaar voor de operatiezaal. Vandaag zal dokter Hardi haar rechteroog opereren. Bang is ze niet. “Ik zie toch al helemaal niets meer, het kan alleen maar verbeteren. Ik wil genezen.”  De operatie neemt slechts een tiental minuten in beslag en gebeurt onder lokale verdoving. ‘s Anderdaags haalt een verpleger voorzichtig het oogverband af. De vrouw knippert even met de ogen maar het is al snel duidelijk dat ze voor het eerst sinds jaren opnieuw kan zien. Ze slaakt een vreugdekreet. Haar dochter wil haar bij de hand nemen om even buiten te kijken maar ze weigert. Eindelijk kan ze weer zelfstandig rondlopen! Het is een schitterend moment voor iedereen die aanwezig is. Haar kinderen, de verpleger, de andere patiënten applaudisseren luid.

Patients Lusambo

Mweme en alle andere patiënten die op eenzelfde dag door dokter Hardi geopereerd werden in het lokale ziekenhuis van Lusambo.

Enkele dagen later volgt de operatie van het andere oog. “Ik ben zo blij dat ik opnieuw kan zien. Ik kan wel huilen van blijdschap maar durf niet goed uit angst dat ik dan weer blind zou worden…”
Ze omhelst iedereen die haar geholpen heeft. Een dikke knuffel voor haar kinderen, Médard en dokter Hardi. Nu is ze klaar om terug te keren naar haar dorp en te bewijzen dat ze geen heks is.

Mweme Chabu & daughter Mweme Chabu & Médard

Als de oogverbanden eraf gaan is de vreugde enorm. De dochter van Mweme kijkt vol ongeloof naar haar moeder (links). Ze kan eindelijk opnieuw zien. Verrukte Médard feliciteert Mweme (rechts).

Een jaar na de operatie is dokter Hardi opnieuw in Lusambo. Mweme vliegt hem om de nek. Ze is zo ongelofelijk dankbaar voor zijn werk. Tijdens de controle blijkt dat alles helemaal goed is met haar zicht.

Richard & Mweme

Schenk zicht aan mensen zoals Mweme Chabu, doe een gift!